Brikoj kiuj konservas elektron

Foto de D’Arcy laboratory

Vaŝingtono Universitato en Sankta Luiso (Usono) inventis metodon por konservi elektron en normalan brikon. Ili plenigis la porojn de la brikoj kun vaporoj de polimero nomata PEDOT, kaj post varmegigado la rezulto estis pli nigraj brikoj ol kutime.

Kiam ili konektis du brikoj kun unu AAA-baterio dum unu minuto, ili ŝargis sufiĉe da elektro por funkciigi LED-an lampon dum 11 minutoj.

La esploristoj celas evoluigi la teknologion por ebligi reŝargadon 100000-foje. La brikoj povas esti konektata kun sunĉeloj kaj estus idealo por lumo dum interrompo de kurento. (Fonto: Ny Teknik)

Leĝaj rajtoj de virinoj pliboniĝas tutmonde

Foto de Robin Thakur el Pexels

Estas granda diferenco de egaleco por virinoj inter la regionoj de la mondo, sed la leĝaj rajtoj de virinoj pliboniĝas tutmonde dank’ al 1571 juraj reformoj dum la lasta 50 jaroj. Estas laŭ studaĵo de la Monda Banko, kiu studis la eblecojn de virinoj fondi firmaojn, pri gepatraj libertempoj kaj pri edziniĝintaj rajtoj, kaj tiel plu.

En norda Eŭropo la indekso estis je 60 en 1970, kaj nun estas 100 (la plej bona cifero). Aliflanke estas landoj kiuj ankoraŭ havas indekson je malpli ol 30. Malgraŭ tio, la kurbo direktas supren tutmonde, almenaŭ leĝe. (Fonto: Warp Institute)

Elmortinta papilio reenkondukita

© Warp Institute

La papilio Phengaris arion (alinome Granda blua) elmortis en Anglio antaŭ 150 jaroj. Nun biologiistoj reenkondukis ĝin en la suda Anglio. Estas la plej granda sukceso de insekta reenkondukado historie.

Por reenkonduki ĝin biologiistoj zorgis dum 5 jaroj pri la popolo de ruĝaj formikoj kaj disvastigo de timiano kaj majorano, kiuj ĉiuj estas gravaj por la papilio. Ĉar la Granda blua estas grava polenanto la enkonduko helpas la reakiradon de la diverseco de floroj en la naturo. (Fonto: Warp Institute)

Kuiroleo el elektra fotosintezo farebla

Foto de Pixabay el Pexels

Estontece kromprodukto de energiointensaj industrioj povas esti manĝaĵoj, uzante nur kemiajn procezojn dank’ al Sveda invento. Ekzemple eblos produkti en mezgranda papermuelejo 170000 tunojn da kuiroleo ĉiujare el 570000 tunoj da karbona dioksido, aŭ sufiĉe da oleo por 6 milionoj homoj.

La problemo estas ke ĉi tiu procezo bezonas multe da elektro. Pro tiu la prezo de oleo estos ĝis al trioble pli multekosta ol palmoleo.

Sed la supra ekzemplo samtempe signifas ke 500 kvadrataj kilometroj de palmoleo-kultivejoj anstataŭ povus esti pluvarbaro. (Fonto: AGFO)

Aŭstrio kaj Svedio fermis siajn lastajn karboelektrejojn

La lasta karboelektrejo en Svedio en Hjorthagen, Stokholmo. © Warp Institute

Du jaroj pli frue ol la plano, Svedio fermis sian lastan karboelektrejon je 16 aprilo. La sekvanta tago Aŭstrio fermis sian. Antaŭ 40 jaroj Stokholmo estis tute dependa de fosilaj brulaĵoj por sia elektra bezono. Laŭ la elektra firmao Stockholm Exergi, ĉi tiu signifas ke Stokholmo duonigis sian ellason de forcejaj gasoj produktitaj de elektrejoj.

Svedio estas la dua kaj Aŭstrio la tria lando en Eŭropo kiuj ne plu havas karboelektrejon. La unua estas Belgio, kiu fermis sian lastan je 2016. (Fonto: Warp Institute)

Duoble da elefantoj en Kenjo

© Warp Institute

Pro sukceso de batalo kontraŭ ŝtelĉasado, la nombro de elefantoj en Kenjo kreskiĝis de 16000 antaŭ 30 jaroj al 34.800 ĉi-jare.

Kenjo ankaŭ pagas al la popolo por damaĝoj kaŭzitaj de elefantoj, kaj pro ĝi homoj estas malpli malamikemaj kontraŭ la bestoj. La lasta kialo estas ĉar la registaro konstruis pasejojn por la elefantoj, do ili ne plu devas eniri al loĝlokoj de homoj por iri al siaj kampoj. (Fonto: Warp Institute)

Saĝtelefonoj povas averti kontraŭ tertremoj

Foto de Terje Sollie el Pexels

Google evoluigis novan algoritmon kiu povas, pere de milionoj da ordinaraj androjdaj saĝtelefonoj, detekti tertremojn kaj interaverti kontraŭ ilin.

La servo uzos la akcelerometron ene en la telefonon por detekti tremojn. Poste ĝi analizas datumojn de ĉiuj la saĝtelefonoj kiuj uzas la servon por konkludi ĉu la tremoj estas pro movadoj aŭ tertremoj. Se estas tertremo, averto estos sendita al la uzantoj, pluraj sekundoj antaŭ ĝi komencas.

Sed tiuj pluraj sekundoj povas esti la diferenco inter vivo kaj morto. Pro tiu ĉi tiu servo supozas savi multe da personoj kiam ĝi estas finita. (Fonto: Warp Institute)

Fuzia reakciujo ekkonstruita

© Warp Institute

La konstruado de la ITER fuzia reakciujo estas komencita en suda Francio. Male fisia reacio, fuzia ne produktas radioaktivan rubon kaj nuklea fandado ne povas okazi. Se sukcesos, tia reakciujo povas solvi la tutmondan energian mankon, kaj eble eĉ la klimatan krizon.

ITER estas la rezulto de kunlaborado de 35 landoj. Konstruado komencis en 2010, sed estas nun la reakciujo mem estas ekkonstruata. La elektrejo inaŭguros je 2025.

Ĉi tiu reakciujo estas la unua kiu povas produkti dekoble la energion ol ĝi mem bezonas por sia reakcio. (Fonto: Warp Institute)

Poliomjelito en Afriko ekstermita

© George Osodi / TT / NTB Scanpix

La Monda Organizaĵo pri Sano (MOS) proklamis hodiaŭ ke poliomjelito oficiale estas konsiderata kiel ekstermita en Afriko.

Tiu estas post 30 jaroj de vakcinadaj programoj.

Reprezentantoj de MOS diras ke ĉi tiu estas grandega mejloŝtono kaj pruvas ke ekstermi malsanon estas farebla. Tamen, foje estis bataloj kontraŭ rezistoj kaj falsinformoj. (Fonto: Omni)